Etap 2 z 3

Diagnostyka bezdechu sennego

Jak wygląda badanie snu i co naprawdę oznaczają jego wyniki? Polisomnografia, poligrafia, badanie w domu – bez tajemnic.

Diagnostyka potwierdza lub wyklucza bezdech

Opiera się na badaniach snu

Wyniki wymagają prawidłowej interpretacji

To podstawa dalszego leczenia

O czym ta strona

Masz podejrzenie bezdechu sennego i skierowanie na badanie snu. I co teraz?

Na tej stronie opisuję, jak wygląda diagnostyka w praktyce: czym jest polisomnografia (PSG), czym jest poligrafia (badanie domowe), kiedy które badanie ma sens i na co uważać w opisie wyniku.

          Dwie ważne rzeczy na start:

          (1) PSG to najpełniejsze badanie (pracownia snu), bo rejestruje także sen i jego fazy.

          (2) Poligrafia jest prostsza i często wystarcza przy typowym podejrzeniu bezdechu obturacyjnego, ale nie jest najlepszym wyborem w każdej sytuacji.

Jeśli masz złożone choroby serca/płuc, podejrzenie bezdechu centralnego albo nietypowe objawy, warto zapytać lekarza, czy PSG nie będzie lepszym pierwszym krokiem.

Zrób badanie, weź wynik i przejdź do strony Interpretacja wyników. Tam tłumaczę AHI, typy zdarzeń, saturację i co z tego wynika dla leczenia.

Badania snu

Polisomnografia vs poligrafia

Dwa główne badania snu. Każde ma swoje miejsce w diagnostyce.

Polisomnografia (PSG)

Pełne badanie snu w pracowni

GdziePracownia/szpital

Czas1 noc

KanałyEEG, EOG, EMG, przepływ, saturacja, pozycja

Rejestruje fazy snuTak

Wykrywa bezdechy centralneTak

KosztNajczęściej NFZ (bezpłatnie)

Komercyjnie600-1200 zł

Złoty standard diagnostyki. Jedyne badanie, które rejestruje strukturę snu (fazy NREM/REM). Konieczne przy podejrzeniu bezdechu centralnego, narkolepsji i złożonych zaburzeń. Większość pracowni snu wykonuje PSG na NFZ – potrzebujesz skierowania od lekarza POZ lub specjalisty.

Poligrafia (PG)

Uproszczone badanie w domu

GdzieDom pacjenta

Czas3-4 dni (wypożyczenie aparatu)

KanałyPrzepływ, saturacja, wysiłek oddechowy, pozycja

Rejestruje fazy snuNie

Wykrywa bezdechy centralneOgraniczenie

Koszt200-500 zł

Prostsza i tańsza. Wystarcza przy typowym podejrzeniu bezdechu obturacyjnego. Dostajesz aparat na 3-4 dni do domu, śpisz we własnym łóżku. Wynik może zaniżyć AHI (aparat nie wie kiedy śpisz, a kiedy leżysz z otwartymi oczami).

DISE – endoskopia snu w znieczuleniu

DISE (Drug-Induced Sleep Endoscopy) to badanie, w którym lekarz ogląda górne drogi oddechowe kamerą, gdy pacjent jest w płytkim znieczuleniu (symulacja snu). Pozwala zobaczyć dokładnie gdzie i jak dochodzi do blokowania oddechu: podniebienie miękkie, nasada języka, nagłośnia, ściany gardła.

Jeśli rozważasz operację (korekcja przegrody, UPPP, zabieg na podniebieniu, stymulator nerwu podjęzykowego) – DISE powinno być wykonane wcześniej. Bez niego chirurg operuje trochę „w ciemno”, bo nie wie, na jakim poziomie dochodzi do kolapsów. Różni pacjenci mają różne mechanizmy i to badanie pozwala dobrać odpowiednią procedurę.

DISE nie jest potrzebne, jeśli planujesz terapię CPAP – wtedy wystarczy standardowe badanie snu.

Badania dodatkowe

Badania uzupełniające

O tym, czy i jakie badania dodatkowe są potrzebne, decyduje lekarz. Oto najczęściej zlecane i po co je się robi.

Spirometria

Ocena wydolności płuc – pojemność i przepływ powietrza. Pozwala wykluczyć lub potwierdzić współistniejącą POChP, astmę lub inne choroby restrykcyjne, które mogą nakładać się na bezdech.

Kiedy: otyłość, palenie, duszności w ciągu dnia, podejrzenie zespołu nakładania (OHS)

Gazometria

Analiza gazów we krwi tętniczej (O2, CO2, pH). Pokazuje, czy organizm ma problem z wymianą gazową nie tylko w nocy, ale i w ciągu dnia. Podwyższone CO2 może wskazywać na hipowentylację.

Kiedy: znaczna otyłość (BMI 35+), senność dzienna, podejrzenie hipowentylacji lub OHS

Kapnografia

Ciągły pomiar CO2 w wydychanym powietrzu. Wykrywa hipowentylację, czyli sytuację, gdy pacjent oddycha, ale za płytko – CO2 rośnie, a tlenu brakuje. Uzupełnia obraz z pulsoksymetrii.

Kiedy: podejrzenie bezdechu centralnego, choroby nerwowo-mięśniowe, otyłość z hipowentylacją

Badania obrazowe

RTG klatki piersiowej, TK/MRI głowy i szyi, cefalometria. Pozwalają ocenić anatomię dróg oddechowych, wielkość migdałków, pozycję żuchwy, szerokość gardła. Przydatne przed planowaną operacją.

Kiedy: kwalifikacja do zabiegu chirurgicznego, nieprawidłowości anatomiczne, dzieci

Konsultacja kardiologiczna

Bezdech senny mocno obciąża serce – nadciśnienie, arytmie (szczególnie migotanie przedsionków), niewydolność serca. Kardiolog oceni, czy serce jest OK i czy bezdech nie pogarsza istniejących problemów.

Kiedy: nadciśnienie oporne na leczenie, arytmie, niewydolność serca, przebyty zawał/udar

Konsultacja laryngologiczna

Laryngolog ocenia drogi oddechowe: przegrodę nosową, migdałki, podniebienie miękkie, nasadę języka. Kluczowe gdy chrapanie jest dominujące, nos jest zatkany lub rozważasz zabieg chirurgiczny.

Kiedy: przewlekła blokada nosa, powiększone migdałki, rozważanie operacji, bezdech u dzieci

Konsultacja neurologiczna

Neurolog sprawdza, czy za zaburzeniami snu nie stoją inne problemy: narkolepsja, zespół niespokojnych nóg, bezdechy centralne pochodzenia neurologicznego, choroby nerwowo-mięśniowe.

Kiedy: nadmierna senność mimo leczenia, bezdechy centralne, podejrzenie narkolepsji, RLS

Powiązane artykuły