Aktualizacja: październik 2026. Tekst powstał w grudniu 2018. Teraz rozbudowałem go o informacje, dla kogo jest MAD, o skutkach ubocznych, cenach i porównaniu z CPAP.
W skrócie
- Aparat MAD to szyna zakładana na noc na zęby, która wysuwa żuchwę do przodu i w ten sposób poszerza drogi oddechowe.
- Sprawdza się głównie przy chrapaniu i bezdechu lekkim lub umiarkowanym, a także u osób, które nie tolerują CPAP.
- Pomaga mniej więcej połowie pacjentów, dlatego po dopasowaniu warto zrobić kontrolne badanie snu.
- Gotowe szyny kosztują ok. 200-500 zł, indywidualne od ok. 1500 zł, a markowe z pełnym protokołem leczenia 3000-6000 zł.
Gdy pisałem o sposobach leczenia bezdechu sennego, skupiłem się na tych najbardziej oczywistych metodach, jaką jest zastosowanie aparatu CPAP, względnie interwencja chirurgiczna. Znajomy zarzucił mi jednak, że to zbyt duże uproszczenie i dla wiarygodności przekazu warto także napisać o tych bardziej niszowych metodach, jak np. zastosowanie aparatu MAD, rehabilitacji i reedukacji oddechowej czy leczeniu farmakologicznym. Dzisiaj napiszę słów kilka o tym, dlaczego czasem pomocy warto szukać nie tylko u pulmonologa czy laryngologa, ale też u ortodonty.
Spis treści
- Jak działa aparat MAD
- Dla kogo jest MAD
- Jak skuteczny jest MAD
- Skutki uboczne
- Ile kosztuje aparat MAD
- MAD czy CPAP?
- A jakie są Wasze doświadczenia?
Jak działa aparat MAD
Jedną z przyczyn obturacyjnego bezdechu śródsennego (OBS) może być nieprawidłowa pozycja żuchwy w trakcie snu (najczęściej tzw. tyłozgryz). Metodą leczenia może być w takim przypadku zastosowanie specjalnego aparatu wewnątrzustnego (MAD, z ang. mandibular advancement device), który wysuwa żuchwę do przodu, poszerza drogi oddechowe i tym samym zapobiega chrapaniu i zapadaniu się gardła.
Dla kogo jest MAD
- dla osób z chrapaniem bez bezdechów,
- przy bezdechu lekkim i umiarkowanym (AHI 5-30), co sprawdzisz w tekście o wskaźniku AHI i normach,
- przy ciężkim bezdechu tylko wtedy, gdy ktoś nie toleruje CPAP; amerykańskie towarzystwa medycyny snu (AASM i AADSM) zalecają rozważenie szyny u dorosłych, którzy nie tolerują CPAP albo wolą inną terapię, ale CPAP pozostaje leczeniem pierwszego wyboru,
- potrzebne są własne, zdrowe zęby w obu łukach; przeszkodą bywają braki zębowe, aktywne choroby dziąseł i problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym.
Diagnozę zawsze stawia lekarz od snu, a szynę dobiera dentysta. Zalecenia mówią o szynie wykonanej indywidualnie, z możliwością regulacji wysunięcia żuchwy.
Jak skuteczny jest MAD
Z badań wynika, że metoda jest dobrze tolerowana i pomaga około połowie testujących ją pacjentów. Bez wątpienia nie zastąpi ona terapii CPAP czy chirurgicznych korekt anatomicznych, ale warto o niej wiedzieć, bo może być to bardzo rozsądna alternatywa dla niektórych osób. Mnie najbardziej przekonuje w niej to, że w odróżnieniu od stosowania tzw. protezy powietrznej tutaj korygujemy źródło problemu.
Ponieważ nie każdemu MAD pomaga, po dopasowaniu szyny warto zrobić kontrolne badanie snu w szynie (zwykle po ok. 3 miesiącach). Samo ustąpienie chrapania nie oznacza jeszcze, że bezdech jest pod kontrolą.
Skutki uboczne
Skutki uboczne są zwykle łagodne, ale wymagają kontroli u dentysty. Na początku często pojawia się ból lub zmęczenie mięśni szczęki, suchość w ustach albo nadmiar śliny i poranny ból zębów; zwykle mijają po 2-4 tygodniach. Po latach używania może dojść do niewielkiej zmiany zgryzu i ustawienia zębów, dlatego szynę warto kontrolować regularnie.
Ile kosztuje aparat MAD
| Rodzaj szyny | Orientacyjna cena |
|---|---|
| gotowa (termoplastyczna, „boil and bite”) | ok. 200-500 zł, raczej do krótkiego testu |
| indywidualna, wykonana przez dentystę | od ok. 1500 zł |
| markowa, z całym protokołem (konsultacja, szyna, badanie kontrolne) | ok. 3000-6000 zł |
Ceny pochodzą z cenników gabinetów (stan na październik 2026) i mocno zależą od miasta. Dla porównania: jak uzyskać refundację NFZ na aparat CPAP, opisuję w poradniku refundacyjnym.
MAD czy CPAP?
| Aparat MAD | CPAP | |
|---|---|---|
| Dla kogo | chrapanie, bezdech lekki i umiarkowany, nietolerancja CPAP | każdy stopień bezdechu, pierwszy wybór |
| Skuteczność | pomaga ok. połowie pacjentów | wysoka, jeśli terapia jest używana |
| Wygoda | mały, cichy, bez prądu, dobry w podróży | maska, wąż, aparat |
| Do pilnowania | zęby i zgryz, kontrola u dentysty | szczelność maski, higiena, ustawienia |
Inne metody leczenia opisałem w tekstach o terapii pozycyjnej i implancie Inspire.
A jakie są Wasze doświadczenia?
Jeżeli macie doświadczenia ze stosowaniem aparatu MAD w leczeniu bezdechu sennego, podzielcie się proszę swoim doświadczeniem w komentarzu pod artykułem. Więcej opinii użytkowników znajdziecie w naszej grupie Bezdech Senny na Facebooku.
Źródła: AASM/AADSM, wytyczne dotyczące aparatów wewnątrzustnych (2015); Nowosielski, szyna MAD jako alternatywa dla CPAP; kliniki.pl, cennik szyny przeciw chrapaniu.
